Τίτλοι Ειδήσεων
Αρχική » Ο λέοντας της Ιονίου Πολιτείας και οι πειρατές της Αδριατικής. Γράφει η Μαρία Σουρβίνου

Ο λέοντας της Ιονίου Πολιτείας και οι πειρατές της Αδριατικής. Γράφει η Μαρία Σουρβίνου

Τα σύμβολα και τα εμβλήματα ενός κράτους αποτελούν την κωδικοποιημένη ταυτότητά του. Επιτρέπουν την προσέγγιση της ιστορίας του, δείχνουν ποιες είναι οι τάσεις του και από πού αντλεί τις δυνάμεις που εκπροσωπεί. Στην ελληνική αρχαιότητα οι σημαίες από ύφασμα χρησιμοποιήθηκαν στην ξηρά για πρώτη φορά από τον στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ενώ στη θάλασσα η χρήση τους μαρτυρείται από τη μυκηναϊκή περίοδο. Με την εδραίωση του χριστιανισμού, η θρησκευτική σημαία -το λάβαρο- αποτέλεσε σύμβολο της προστασίας του Χριστού και επομένως δίαυλο επικοινωνίας του επίγειου κόσμου με τον επουράνιο. Τα σύμβολα μεταφράζονται σε εικόνες και τα μηνύματά τους μεταδίδονται εύκολα από τα μάτια στην ψυχή.

Χωρίς αμφιβολία, η ίδρυση της Ιονίου Πολιτείας στην αυγή του 19ου αιώνα αποτελεί σημαντικό σταθμό της ιστορίας του τόπου μας. Ο ελληνισμός είχε απωλέσει την ελευθερία του για περισσότερο από πέντε αιώνες κι ένα κομμάτι του καλούνταν για πρώτη φορά να συγκροτήσει ανεξάρτητο κράτος. Ο Αδαμάντιος Κοραής έγραφε ότι το νεοσύστατο κράτος της Επτανήσου θεωρούνταν η απαρχή της Εθνικής Αναστάσεως συμπληρώνοντας: “από εσάς κρέμεται η σωτηρία ή η παντελής απελπισία της Ελλάδας”.

Εκείνο που ενδιέφερε περισσότερο από οτιδήποτε την Ιόνιο Πολιτεία ήταν η διασφάλιση του εμπορίου, κάτι που προϋπέθετε την αναγνώριση της σημαίας των πλοίων της από τα κρατίδια της μπαρμπαριάς, δηλαδή της Βορείου Αφρικής. Υπό τη σκέπη της Βενετίας, οι Κερκυραίοι είχαν παρακολουθήσει όλες τις πτυχές των δυσκολιών της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο και είχαν ζήσει από κοντά τα προβλήματα που δημιουργούσαν οι πειρατές και οι κουρσάροι. Η Βενετία, που κυριαρχούσε εμπορικά και στρατιωτικά στη Μεσόγειο για αιώνες, είχε εξασφαλίσει τη διακίνηση των εμπορευμάτων της συνάπτοντας συνθήκη με τον σουλτάνο, εκμεταλλευόμενη τους βασαλικούς δεσμούς του με τα αφρικανικά κρατίδια των κουρσάρων.

Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίστηκε σε ένα βαθμό η ασφάλεια της βενετικής ναυσιπλοΐας, έστω και αν οι Βενετοί αναγκάστηκαν σε πολλές περιπτώσεις να παραχωρήσουν γενναιόδωρα ανταλλάγματα στους κουρσάρους.

Επομένως, η σημαία με τον φτερωτό λέοντα του Αγίου Μάρκου εκπροσωπούσε ένα ανθηρό εμπόριο και έχαιρε κάποιων εχέγγυων στα αφρικανικά κρατίδια -στοιχεία που οι Κερκυραίοι ήταν σε θέση να γνωρίζουν. Ακόμη και μετά την πτώση της Γαληνοτάτης στα 1797, ο λέοντας της Βενετίας εξακολουθούσε να γίνεται σεβαστός από τα πριγκιπάτα της Αφρικής μολονότι είχε απωλέσει το θεσμικό του περιεχόμενο.

Οι διαπραγματεύσεις για την ίδρυση της Ιονίου Πολιτείας γίνονταν στην Κωνσταντινούπολη και την Αγία Πετρούπολη και οι εκπρόσωποι των Επτανήσων ζητούσαν να δοθεί στο νεοσύστατο κράτος σημαία η οποία θα τελούσε υπό την εγγύηση και την προστασία των κουρσάρων της Αφρικής, και να καθιερωθεί η εικόνα των ενωμένων νησιών με κάποια συμβολική παράσταση. Τελικά προτάθηκε η διατήρηση της βενετικής σημαίας, ελαφρώς παραλλαγμένη όμως. Ο φτερωτός λέοντας του Αγίου Μάρκου παριστάνεται σε μπλε κάμπο, περιβάλλεται με το φωτοστέφανο της αγιοσύνης του και κρατά στο δεξί του πόδι κλειστό ευαγγέλιο κοσμημένο με σταυρό. Την ένωση των Επτανήσων συμβολίζουν επτά λόγχες, που απεικονίζονται ακτινωτά δεμένες με κορδέλα πίσω από το Ευαγγέλιο, ενώ στο σημείο που συναντούν το Ευαγγέλιο σημειώνεται η χρονολογία της ίδρυσης της Επτανήσου Πολιτείας: 1800. Άλλες γνώμες περισσότερο φιλελεύθερες και νεωτεριστικές που πρότειναν ως σημαία του νέου κράτους την παράσταση του φοίνικα που ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, δεν έγιναν αποδεκτές.

Σε μια λαμπρή τελετή παραδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη η σημαία και σε αργυροποίκιλτο σάκο το σύνταγμα και το αυτοκρατορικό δίπλωμα στον Αντώνιο-Μαρία Καποδίστρια, πατέρα του κυβερνήτη, και στον Γκραδένιγο-Σιγούρο. Ακολούθησε μεγαλοπρεπής υποδοχή της σημαίας στο Πατριαρχείο όπου δέχτηκε την ευλογία της εκκλησίας. Στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε η αναγνώριση της Repubblica Settinsulare με χαιρετιστήριους κανονιοβολισμούς των ελλιμενισμένων στον Κεράτιο Κόλπο ρωσικών, αγγλικών και τουρκικών πλοίων καθώς περνούσε από κοντά τους το πλοίο με αναπεπταμένη για πρώτη φορά στο φως της ημέρας τη σημαία της Ιονίου Πολιτείας. Αντίστοιχη ευλογία από την εκκλησία και συγκεκριμένα από τον προστάτη της Κέρκυρας Άγιο Σπυρίδωνα δέχτηκε και στην πρωτεύουσα της Ιονίου Πολιτείας, όταν η πομπή με τη σημαία πέρασε από την εκκλησία του Αγίου πριν από την εναπόθεσή της στην έδρα της κυβέρνησης, ενώ η υπέροχη πόλη των Κορυφών είχε φορέσει τα καλά της όπως στα ingressi -όταν δεχόταν επίσημα τον Γενικό Προνοητή της Θαλάσσης τους τέσσερεις και πλέον αιώνες που αποτελούσε μέρος της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας του Αδρία.

Πού μας οδηγεί, λοιπόν, η αποκωδικοποίηση της σημαίας ως προς τη φυσιογνωμία του Κράτους που εκπροσώπησε;

Κράτος χριστιανικό, ελληνικό, με την πολιτισμική παρακαταθήκη της Βενετίας, με τάσεις ανάπτυξης της εμπορικής δραστηριότητας, κράτος που είχε αρχίσει να ζεσταίνει τις ελπίδες ενός πολύπαθου και σκλαβωμένου λαού.

Αναρωτιέται κανείς: υπάρχουν πλευρές της φυσιογνωμίας του νέου κράτους που δεν αποτυπώθηκαν στη σημαία του;

Πηγές:

-Αλίκη Νικηφόρου (2000). Η σημαία της Επτανήσου Πολιτείας – Σύμβολο ανεξαρτησίας και αναγνώρισης.

-Κούκου, Ε. (2001). Τα Επτάνησα από το 1797 ως την Αγγλοκρατία.

 

ΚΕΡΚΥΡΑ ->
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ->
ΕΛΛΑΔΑ ->
ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ->
ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ->
Επιστροφή Στην Κορυφή