Ασωπός-1: Η ερευνητική γεώτρηση που ανοίγει τη συζήτηση και θωρακίζει τα σύνορά μας στο Ιόνιο

Η συζήτηση γύρω από την ερευνητική γεώτρηση «Ασωπός-1» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο περνά πλέον και στα θεσμικά όργανα της Κέρκυρας και της Περιφέρειας. Μετά το αίτημα για συζήτηση και γνωμοδότηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, το θέμα τίθεται και στην έκτακτη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων, με αντικείμενο τη γνωμοδότηση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων. Οι ενστάσεις και οι προβληματισμοί έχουν ήδη διατυπωθεί. Γι’ αυτό ακριβώς έχει σημασία, πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, να είναι σαφές τι αφορά η συγκεκριμένη ερευνητική δραστηριότητα, ποιος είναι ο στόχος της και ποιες δικλίδες προβλέπονται για την πραγματοποίησή της.

Η συγκεκριμένη γεώτρηση έχει ερευνητικό χαρακτήρα και στόχο τη συλλογή νέων γεωλογικών και πετροφυσικών δεδομένων, ώστε να διαπιστωθεί αν οι υπάρχουσες ενδείξεις για υδρογονάνθρακες επιβεβαιώνονται. Δεν πρόκειται δηλαδή για έναρξη παραγωγής. Ακόμη και στην περίπτωση που εντοπιστούν υδρογονάνθρακες, η συνέχεια δεν είναι δεδομένη, καθώς θα απαιτηθεί νέα τεχνική και οικονομική αξιολόγηση, νέες περιβαλλοντικές μελέτες, νέες εγκρίσεις και νέα δημόσια διαβούλευση.

Η γεώτρηση προβλέπεται περίπου 60 χιλιόμετρα από τη βορειοδυτική Κέρκυρα και 44 χιλιόμετρα από τους Οθωνούς, με τα δεδομένα που θα προκύψουν να μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικότερη εικόνα για τη γεωλογία του Ιονίου και να συμβάλουν στον μελλοντικό ενεργειακό σχεδιασμό.

Σημαντικό στοιχείο του έργου είναι η εμπειρία της Energean σε υπεράκτιες δραστηριότητες. Η εταιρεία διαχειρίζεται τον Πρίνο, ενώ από το 2009 έχει πραγματοποιήσει νέες γεωτρήσεις και επεμβάσεις σε υφιστάμενα φρέατα. Διαθέτει επίσης εμπειρία από περισσότερες από δέκα γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και σε μεγαλύτερα βάθη από εκείνα του Βορειοδυτικού Ιονίου. Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα στη θάλασσa δεν απαιτεί προσεκτική διαχείριση. Γι’ αυτό και ιδιαίτερο βάρος έχει το πλαίσιο προστασίας που προβλέπεται.

Σύμφωνα με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων, για εργασίες που μπορούν να προκαλέσουν υποβρύχιο θόρυβο προβλέπονται ζώνες ελέγχου, πιστοποιημένοι παρατηρητές θαλάσσιων θηλαστικών και παθητική ακουστική παρακολούθηση όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη. Αν εντοπιστεί θαλάσσιο θηλαστικό ή χελώνα στη ζώνη προστασίας, συγκεκριμένες εργασίες μπορούν να καθυστερήσουν. Αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν και για τη διαχείριση αποβλήτων, χρησιμοποιημένων ελαίων και χημικών καταλοίπων, με μεταφορά στην ξηρά όπου απαιτείται και διαχείριση από αδειοδοτημένους φορείς. Ειδικό πλέγμα προληπτικών μέτρων και παρεμβάσεων περιγράφονται επίσης εκτενώς με αντικείμενο την διαχείριση καταστάσεων και την αποφυγή οποιουδήποτε ζητήματος ρύπανσης, η οποία πρακτικά αποκλείεται.

Η συζήτηση, λοιπόν, δεν είναι ούτε θεωρητική ούτε μακρινή. Βρίσκεται ήδη στα δημοτικά και περιφερειακά έδρανα και τις επόμενες ημέρες θα αποτυπωθούν θεσμικά θέσεις και γνωμοδοτήσεις. Εκείνο όμως που έχει σημασία είναι η όποια απόφαση να στηρίζεται στο πραγματικό αντικείμενο του έργου και στα δεδομένα που το συνοδεύουν. Σήμερα μιλάμε για μια ερευνητική γεώτρηση, η οποία καλείται να δείξει αν οι ενδείξεις επιβεβαιώνονται, μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι εκείνα που θα δώσουν στη συνέχεια τη βάση για οποιαδήποτε επόμενη απόφαση. Και αυτό ίσως είναι το ουσιαστικότερο στη σημερινή συγκυρία: η συζήτηση να προηγείται με στοιχεία και οι αποφάσεις να ακολουθούν με πλήρη εικόνα.